In Memoriam oud-president Chandrikapersad
Santokhi
Door Mr.
dr. Aniel Pahladsingh
Op 30 maart 2026 is het nieuws ontvangen over
het onverwachte overlijden van de voormalige president van Suriname, Chan
Santokhi. Chan heeft zich in diverse functies in Suriname steeds ingezet voor
de ontwikkeling van Suriname. Om een indruk te geven: van politieagent,
minister van Justitie, voorzitter van de Vooruitstrevende Hervormings Partij
(VHP), oppositieleider en president. Een man die bekend heeft gestaan als
crimefighter en hoeder van de democratische rechtsstaat. Mijn condoleances gaan
dan ook in eerste instantie uit naar de nabestaanden van Chan en ik wens hen
dan ook veel sterkte toe in deze moeilijke periode.
In deze bijdrage
sta ik kort stil bij mijn persoonlijke ervaringen. Ik kan mij het jaar 2020
rond de verkiezingen in Suriname nog goed herinneren. Chan was als
oppositieleider voor velen de hoop op verandering in Suriname. Hij had de VHP
getransformeerd van een etnische partij naar een nationale partij. Op de
verkiezingsavond was ik als panellid aanwezig bij een live radio-uitzending bij
Vahon Radio in Den Haag in verband met de Surinaamse verkiezingen. Die avond
was er hoop onder de bellers uit Suriname en Nederland. Hoop op verandering en
betere tijden in Suriname en meer verbinding tussen Suriname en de
(Nederlandse) diaspora. Met de verkiezingswinst van de VHP was die hoop op
verbetering van Suriname terug. Daarna volgde de regering die Chan mocht leiden.
In de jaren
2023 tot en met 2025 heb ik Chan persoonlijk mogen ontmoeten tijdens de
jaarlijkse studiereizen voor juristen naar Suriname, die werden georganiseerd
door mr. dr. Lachman Soedamah (advocaat in Amsterdam). Tijdens de jaarlijkse
bezoeken werd Suriname als congresland gebruikt, waarbij niet alleen docenten,
maar ook rechters, studenten en leden van het Hof van Justitie bij elkaar zijn
gekomen om kennis uit te wisselen. Ook Chan benoemde jaarlijks dat deze
kennisuitwisseling een positieve impact heeft gehad op Suriname. Verder viel
mij de bevlogenheid en duidelijke boodschap van Chan op, waarbij hij de
Nederlandse groepen de uitdagingen van Suriname goed kon uitleggen. De Nederlandse
juristen waren onder de indruk van Chan. Er werd gesproken over de
sociaaleconomische ontwikkelingen in Suriname en de rol van de diaspora in het
versterken van het land. Zijn regering was gestart in een moeilijke periode,
midden in de COVID-19-crisis, met een zware schuldenlast en financiële
uitdagingen. Daarbij zijn moeilijke keuzes gemaakt, zoals de samenwerking met
het IMF en andere partners. Bij deze keuzes is zeker ook kritiek geweest vanuit
de Surinaamse samenleving. Verder wees Chan trots op andere vormen van
vooruitgang in Suriname, zoals de herziening van het Burgerlijk Wetboek, de
afbouw van subsidies, de financiële verzelfstandiging van de rechterlijke macht
en de Public Sector Reform. Chan benadrukte bij ons ook het belang van
samenwerking op juridisch gebied en de versterking van de rechtsstaat. Hij
onderstreepte daarnaast dat de Nederlandse taal en het Nederlandse
rechtssysteem altijd een fundamentele rol zullen blijven spelen in Suriname.
Daarom is het ook mooi om te zien dat de samenwerking op juridisch gebied
tussen Nederland en Suriname is verbeterd.
Suriname
verliest met het heengaan van Chan een ervaren en gedreven bestuurder: zijn
visies op de versterking van de democratische rechtsstaat en de samenwerking
tussen Nederland en Suriname blijven nog zeer actueel en nemen wij ook mee naar
de toekomst. Suriname verliest een krachtige leider met de nodige humor.
May he rest in
peace (RIP)
