“Simons kopieert Santokhi op een
slechte manier”
Quick
Scan 0.1 Ecofin door Robby Makka
De regering Simons-Rusland zit ongeveer 11
maanden aan, geteld vanaf 25 mei, inclusief voorbereiding. Speciaal voor EM
Newsroom hierbij de 1e bijdrage als ecofin-analist in een “maandelijks
rapport”. Eigenlijk kan Makka dezelfde soort quick scan voeren op de regering
Simons, zoals president Simons dit doet bij bedrijven en sectoren, zegt hij.
Dat is echter voor een andere keer. Volgens hem zou het resultaat enigszins een
ontgoocheling, tegenvaller, desillusie of afknapper kunnen zijn, zegt hij
exclusief aan EM Newsroom. “Maar omdat de regering pas 9 maanden aanzit, is
deze ontgoocheling nog geen echte tegenslag of een zware deceptie.”
Makka onderbouwt en ontvouwt dat Santokhi genoeg heeft achtergelaten in de
“portemonnee” van Suriname: salarissen om maandelijks uit te betalen, flinke
monetaire reserves, dalende inflatie, betere instituties en een afgerond
IMF-programma dat perspectief biedt.
Makka is vanaf 25 mei 2025 3x naar Suriname
geweest, ook om de economische pijlers te bekijken. Ik analyseer niet vanuit
afstand. In 23 jaar ben ik 51x geweest. En als ik niet ga, gebruik ik “Zoom en
Teams”; ik heb haast elke week contact met deskundigen en ondernemers.
Hij analyseert en concludeert o.a. als volgt:
- Het
gesloten regeerakkoord 2025–2030: “Samen naar fundamentele verandering”
tussen de zes partijen is tandeloos en machteloos gebleven; ziet u de
signalen van verandering in fundament?
- Er is tot
nu toe geen “Simons-begroting” ingediend of een helder document
gepubliceerd; er wordt gewerkt met een “door Santokhi goedgekeurde
begroting”;
- De
actuele Financiële nota 2026, het belangrijkste document van de begroting,
is nog steeds bij “ambtenaren”;
- Het
planbureau is niet in charge met echte exercities, betrouwbare
doorrekeningen en uitgewerkte scenario’s;
- De
monetaristen Roemer (CBvS) en Wijnerman (MinFin) zijn niet in een
duo-persconferentie bij elkaar gekomen om de samenhang integraal uit te
leggen;
- De
toespraak van pres. Simons tijdens de VES-nieuwjaarsreceptie was niet
nieuw en een “paarse” herhaling;
- De
instituties zijn vóór 2025 sterker geworden: verzelfstandiging van de
Belastingdienst en een eigen Douanegebouw; echter wordt er niet verder
doelmatig en projectmatig geïnvesteerd.
Volgens Makka mist deze regering een type Armand
Achaibersing (1e MinFin bij de regering Santokhi) die, rust uitstralend, echt
het “fundament veranderde” van geen geld naar wel geld voor Suriname.
Als je kijkt naar het traject dat Simons tot nu toe gelopen
heeft—herstructurering van schulden, SER-installatie, haar deelname aan
mediaprogramma’s (afgelopen zondag tijdens Wel Ingelichte Kringen bij ABC), dan
kopieert zij Chan Santokhi zijn beleidsstijl, maar dan op een slechte manier:
de schulden lopen op, de inflatie neemt toe, de herstructurering is niet
transparant en de installatie van commissies, werkgroepen en raden van
commissarissen lijkt op “verkeerd spieken”.
Ook de agenda van De Nationale Assemblee o.l.v.
DNA-voorzitter Adhin lijkt uitpuilend en klemmend. Prioriteiten zoals wetten
die moeten voorkomen dat Suriname internationaal wordt geblacklist, ontbreken.
Wetten tegen witwassen en terrorismefinanciering staan ook in de wachtrij. Een
aantal wetsproducten ter verhoging van de belastingen is ongereed of “pending”.
Tussen Simons en Adhin zit VP Rusland er enigszins verloren bij.
Volgens Makka zijn de volgende aanbevelingen van
belang:
- De
regering en belangrijke stakeholders moeten zich terugtrekken in een soort
“heidag” met een onafhankelijke voorzitter. Dat is een eendaagse (soms
meerdaagse) bijeenkomst van een team of directie, vaak op een externe,
rustige locatie, met als doel strategisch te vergaderen, plannen te smeden
of te werken aan teambuilding. Het biedt de kans om uit de dagelijkse
werkroutine te stappen;
- Het
regeerakkoord, met daarin de slagzin “Het moet anders en samen bouwen we
aan een sterker Suriname”, moet de enige agenda zijn;
- Er moet
een evaluatie komen van de regerende partijen;
- Neem
hierbij een SWOT-analyticus. SWOT is een strategisch instrument dat de
interne sterktes (strengths) en zwaktes (weaknesses) van een organisatie
in kaart brengt, evenals externe kansen (opportunities) en bedreigingen
(threats);
- De focus
moet scherp worden op: vertrouwen, integriteit en duidelijke afspraken;
- De
begroting moet snel worden ingediend met als thema economisch herstel en
armoedebestrijding;
- Het
economisch herstelprogramma moet weer boven water komen; denk maar aan
beheersing en de economische groei onder Chan Santokhi;
- Haal
externe deskundigen erbij nu het IMF-kantoor is vertrokken.
Natuurlijk zijn de aanbevelingen te negeren,
geeft Makka aan, maar het is duidelijk: we missen een plan, we missen politiek
vernuft, er is geen boei in het water en men zoekt soms een gids in het donker.
Met sussende teksten en vage beloftes kun je manoeuvreren in de media of
tijdens meetings, maar weet: je hebt maar 1 portemonnee en er zijn veel wensen.
Bij de overheid worden elke dag keuzes gemaakt door financiële specialisten en
zij verdelen het geld over bijvoorbeeld gezondheidszorg, onderwijs en infrastructuur.
Alleen zo heb je financiële grip op de economische toekomst!
.JPG)
