Nederland-Suriname is Makandra is gelijk aan “Makka en Anderen” 

Foto: Robby Makka

Zolang hij leeft, dus tot zijn laatste adem, zal Robby Makka blijven werken, pleiten, schrijven, praten, vergaderen, lobbyen etc. voor een hechte(re) relatie Nederland-Suriname. Velen kennen hem wel, maar weten weinig over zijn strategie. “Deze relatie blijft een blikvanger en uithangbord. Diaspora is een gevelbord, schild en poseur: het moet elke Surinamer op de wereld beter maken”

Woorden van Fiscaal-Financieel en Politiek Analist in zijn tweede maandelijkse “inspiratieartikel” tegenover EM news: “Suriname is geen failed state, never, nooit, nada, nunca. Zolang we dezelfde taal, het Nederlands, spreken, als basis hetzelfde rechtssysteem hebben en een groot Diasporafamilie zijn in Nederland, gaan we door. Dan mag President Simons eerst USA bezoeken of afgelopen week in Brazilië zijn (red: er is nog plan wanneer Simons naar Nederland komt) maar Suriname zonder Nederland of omgekeerd zowel publiek als privaat is onmogelijk, onbestaanbaar, onwaarschijnlijk, onvoorstelbaar en dus uitgesloten vanwege zoveel banden, business en belangen”.    

Rechtssysteem:

Nederland en Suriname hebben in de basis hetzelfde type rechtssysteem, namelijk het civielrechtelijke stelsel (continentaal recht) dat sterk op elkaar is gebaseerd. Toch zijn er verschillen in de praktijk. De belangrijkste overeenkomsten en verschillen zijn in hoofdlijnen: 

Overeenkomsten:

Civiel recht: Het Surinaams burgerlijk recht is gebaseerd op het Nederlandse Burgerlijk Wetboek (BW). Tot 1975 was het Surinaamse recht nagenoeg identiek aan het Nederlandse.

Rechtstraditie: Beide landen hanteren het zogeheten 'continentaal recht' of 'civiel recht'. 

Verschillen:

Autonomie: Sinds 1975 stelt Suriname zijn eigen wetten op en worden uitspraken gedaan door onafhankelijke Surinaamse rechters. Het land is niet verplicht om de Nederlandse rechtspraak of wetswijzigingen te volgen. 

Wetgeving en vernieuwing: Waar Nederland zijn wetboeken (waaronder het BW) in de afgelopen decennia grondig heeft gemoderniseerd, is Suriname op sommige vlakken nog gebaseerd op oudere wetgeving die destijds vanuit Nederland is overgenomen. Maar langzaam haken we aan. Er is nog veel verschil over bv. het strafrecht, fiscaal recht, financieel recht, het ondernemingsrecht en de organisatie van bankinstellingen en rechtbanken. Maar Suriname heeft alvast een nieuw BW. Dit Nieuw Burgerlijk Wetboek (NBW) is op 1 mei 2025 in werking getreden. Hiermee is het oude wetboek uit 1869 vervangen, wat neerkomt op de eerste algehele herziening sinds 156 jaar. Het nieuwe wetboek bestaat uit 8 boeken en brengt flink wat moderniseringen met zich mee bv. Rechtsgelijkheid: Het onderscheid tussen kinderen die binnen of buiten het huwelijk zijn geboren, is afgeschaft. Elk kind is nu juridisch gelijk. Andere voordelen zijn: betere bescherming voor ongehuwde partners en helderdere regels voor wonen en eigendom. Het is nu moderne wetgeving met brede impact: Het raakt alle facetten van het burgerlijk recht, waaronder vastgoedrecht, personen- en familierecht en het rechtspersonenrecht. Volgens Makka is de strategie om wetgeving en rechtspraak constant in place te hebben en te monitoren.

Als het kan, geef ik als influencer en Voorzitter van Diaspora organisaties een duw. 

Makandra:

Sinds 2020 is het woord Makandra geïntroduceerd in de relatie tussen Nederland en Suriname.

Op kantoor waar ik werk (red EM news: Makka is Senior Manager op het Ministerie van Financiën belast met Boete en Fraude) spreken collega’s altijd over “Makka en Anderen”; Makka was counterpart van technisch bijstand Financiën - Financiën Nederland-Suriname tussen in de jaren ‘90. Ook met oud wijlen President Chan Santokhi werd vaak met en over “Makka en Anderen” gesproken. Het Makandra Programma is bouwen in vertrouwen: investeren in de hernieuwde relatie tussen Nederland en Suriname. Het is een bilateraal samenwerkingsverband tussen Nederland en Suriname. Het woord 'Makandra' komt uit het Surinaams en betekent 'samen optrekken'. Het doel is het versterken van de Surinaamse overheid, economie en rechtsstaat door middel van kennisuitwisseling en institutionele samenwerking. 

Het overkoepelende programma is succesvol verlopen en bestond uit een breed scala aan deelprojecten op verschillende maatschappelijke en bestuurlijke terreinen. De belangrijkste projecten en initiatieven waren:

Waterbeheer en Klimaat: Een project van Wereld Waternet om de capaciteit van het Surinaamse ministerie van Integraal Waterbeheer te versterken.

Reclassering en Strafrecht: Samenwerking tussen Reclassering Nederland en Suriname om het reclasseringswerk en de juridische keten te professionaliseren. Dit heeft onder meer geleid tot de eerste volwaardige werkstraffen in Suriname.

Rechtspraak: Een traject van het Centrum voor Internationale Juridische Samenwerking (CILC) dat zich richt op de coaching en opleiding van rechters en juridisch personeel.

Districtsbestuur: Een initiatief van VNG International gericht op het verbeteren van de kwaliteit van het openbaar bestuur en de bestuurlijke capaciteiten van de Surinaamse districten. Resultaten en Toekomst. 

Makandra 2

Makandra 1 was succesvol. Er komt een evaluatie. Vanwege het positieve resultaat werkt Nederland aan een tweede Makandra-programma (2026-2030) om de samenwerking verder te verdiepen. Er is in december 2025, wederom 10 miljoen Euro vrijgemaakt. Volgens Makka is geld niet alleen het belangrijkste maar de vriendschap, samenwerking, verbinding, toerisme, agro kennis en vooral Diaspora ontwikkeling. 

Hoofdconclusie

Het Makandra-programma heeft zowel een diplomatiek als programmatisch doel. Ten eerste wilde het kabinet met Makandra de onderlinge samenwerking tussen de overheden uit beide landen intensiveren (diplomatiek doel). Ten tweede moest het programma bijdragen aan capaciteitsversterking van de Surinaamse overheid (programmatisch doel). “Maar het allerbelangrijkste is, een beter bestuur, de samenwerking zoals Natio, KLM-SLM, Hotels in Suriname met Diaspora als eigenaren, ook Suriname studenten die in Nederland studeren etc.

Makka tot slot: Makandra gaat door, formeel of informeel. “Heri libi te na dede, wi sa feti Makandra gi sranang”; Met Makka met of zonder anderen!