Suriname
Elfde Regio Diaspora Council (deel 3)
door dr.
Barryl Biekman
In deze
artikelenreeks belichten we het document van de Suriname
Elfde Regio Diaspora Council, opgesteld door dr. Barryl Biekman, en de
betekenis ervan voor Suriname en haar wereldwijde gemeenschap. Dit is deel 3
van de reeks.
De KERN
3.1 Visie
Een Suriname kabinetsvisie is noodzakelijk voor de
mobilisatie en organisatiestrategie betreffende Surinames wereldwijde Diaspora,
en de bewustwordingsaspecten ten aanzien
van de in Suriname wonende burgergemeenschappen. Burgers in Suriname mogen zich
niet ‘bedreigd’ voelen of ‘overvallen’ door de komst van de Diaspora. Voor een succesvolle integratie en participatie van
de Diaspora is wederzijdse acceptatie nodig. Dat betekent dat ook in Suriname
de Burgers zich kunnen openstellen en klaar moeten zijn voor succesvolle integratie
en participatie van de Diaspora. De al gepensioneerde Diaspora zullen wellicht
kiezen voor een langer (tijdelijk) verblijf. Een aantal zal de gelegenheid te
baat nemen om te pendelen, dat wil zeggen op en neer te reizen wanneer dat
nodig is voor projectontwikkeling, -uitvoering en monitoring. Vele seniore
Diaspora personen willen immers nog genieten van hun nakomelingen, klein- en
achterkleinkinderen.
Deze visie impliceert adequate voorlichting aan
beide zijden: op het gebied van deskundigheidsbevordering, capaciteitsopbouw/ontwikkeling
en institutionele versterking. Een Leerplan specifiek gericht op de Surinaamse
Ontwikkelingsdiplomatie, uitgaande van de principes van de Surinaamse Diaspora
als toegevoegde waarde aan processen op het gebied van ‘Kansenregie’ en duurzame
Voorspoed Ontwikkeling. Dit kan gecombineerd worden met een Cursus ‘City Diplomatie’; kennis over het profiel van de Surinaamse wijken,
steden, profiel van de inwoners en de behoeften is daarbij essentieel. Zo kan
niemand voor verassingen komen te staan.
Het bouwen van huizen, specifiek voor de Diaspora
dan wel beschikbaar stellen van land om te kunnen bouwen, heeft directe
gevolgen voor de beschikbare expertise
op het gebied van ontwikkeling van ruimtelijke ordening- en stedenbouwkundige plannen
en de verschillende relevante gemeenschapsvoorzieningen: medische zorg (onder
andere gezondheidscentra: apotheken, huisartsen en wijkverpleegkundigen,
tandartsen); onderwijs en schoolvoorzieningen.
Je hebt het Bedrijfsleven nodig (midden en klein bedrijf) en geschoolde
Arbeidskrachten; Toeleveringsbedrijven ten behoeve van water, energie en internet
voorzieningen. Leerkrachten en onderwijs- en klasse assistenten voor de
(bestaande en nieuw op te richten school/educatieve voorzieningen; Verplegend
personeel ten behoeve van de gezondheidsvoorzieningen en Apothekers en Apothekersassistenten,
slechts een aantal voorbeelden van sectoren waar er een tekort is aan geschoold
kader in Suriname en de Diaspora ingezet kan worden.
De Diaspora heeft expertise op het gebied van onder
andere huisvestingsbeleid, en arbeidsmarktbeleid. Waarom zullen wij wat
Suriname in ons geïnvesteerd heeft, niet teruggeven? Waarom zullen wij
Nederland opbouwen en Suriname niet? En daarom moet er aansturing zijn.
Bij gebrek aan aansturing gebeurt er van alles en
nog wat. Chaos kan worden voorkomen wanneer vanuit of vanwege het Surinaamse
Kabinet heldere instructies zijn gegeven ten aanzien van de formele aansturing
(de Diplomatieke Hoofdautoriteit in Nederland) die namens het Surinaamse
Kabinet bevoegd en verantwoordelijk is om inspraak te coördineren; om de
doelgroep te mobiliseren en te ondersteunen en (doen faciliteren) bij het
organiseren van inspraakactiviteiten.
Kortom een heldere communicatie- en
organisatiestructuur om effectieve voorlichting en gecoördineerde en
gestructureerde aanpak mogelijk te maken.
De gedachten gaan dan uit naar de opgebouwde
expertise bij enkele key-personen. Suriname kan niet pretenderen een
Diasporabeleid te willen en op het gebied van organisatie en mobilisatie
volstaan met ‘iedereen doet maar wat’. ‘IEDEREEN
DOET MEE’ betekent wel dat er aan een aantal voorwaardenscheppende
kaders voldaan dienen te worden.
Het Communicatie en Mobilisatie perspectief bijvoorbeeld
Drie belangen in het kader van het Partnerschap:
1.
Het belang van de Surinaamse
Diaspora Civile Society.
2.
Het belang van de Sociale
Partners (werknemers en werkgeversorganisaties).
3.
Het belang van de Surinaamse
regering als beleidsautoriteit.
Wij moeten in staat kunnen zijn om het Surinaamse Kabinet
in casu het Parlement duidelijk te maken dat wij naar ordening streven en
behoefte hebben aan meer duidelijkheid. Dit, al dan niet in afwachting van een
heldere kabinetsvisie, missie en strategiedocument.
-
Wederkerigheid
Het
is belangrijk dat het Surinaamse Kabinet zich realiseert dat een Diasporabeleid
ook een verantwoordelijkheid impliceert richting Diaspora Gemeenschap(pen) ten
aanzien van bijvoorbeeld schending van de mensenrechten en discriminerende
excessen die zich ten aanzien van de Diaspora in het land waar zij wonen kunnen
voordoen. Dit, in de zin dat, mocht er een gebeurtenis plaatsvinden die niet
door de beugel kan, om het zo uit te drukken, bijvoorbeeld bij bruut geweld
door politieoptreden of uitingen van racisme en en/of discriminatie of
anderszins, is het Surinaamse kabinet dan bereid om via de diplomatieke weg
uitleg te vragen aan de buitenlandse autoriteit alwaar de situatie zich heeft
voltrokken?? Dit, zonder dat de buitenlandse autoriteit het
interpreteert als inmenging in binnenlandse politiek. Behoort een dergelijke
actie ook tot een Surinaams Diasporabeleid? Immers uit de regeringsverklaring
blijkt nog veel te weinig om verregaande conclusies aan te verbinden. Vooral
als in eigen land adequate Anti Racismebeleid ontbreekt. Verwerpelijke termen
en begrippen die verwijzen naar het Nederlandse slavernij- en koloniaal
verleden maken nog steeds onderdeel uit van het Surinaamse taalgebruik. Geen
enkel land kan claimen vrij van racisme te zijn (Mary Robinson, 2001) maar
juist in een land als Suriname verwacht je het besef over ‘verwerpelijk’
taalgebruik.
In
de zin van wij doen wat voor elkaar. Belangrijke vragen hierbij zijn: Hadden het
Surinaamse Kabinet en Parlement actiever moeten optreden in het kader van het AOWgat-vraagstuk ter zake Surinaamse voormalig
rijksgenoten? Zo ja, waarom dan niet.
Hadden
het Surinaamse Kabinet en Parlement adequater moeten optreden voor zover
betreft de onredelijke hoge vliegtarieven
voor een reis naar Suriname in de verschillende seizoenen van zorg. Mogen we
erop rekenen dat van de zijde van Suriname een hogere druk op de Ketel komt.
Hoe
zouden het Surinaamse Kabinet en Parlement effectiever kunnen optreden in het
kader van het gerezen vraagstuk over de
vertaalslag van de Toescheidingsovereenkomst.
De Nederlandse Staat, door tussenkomst van (voormalig) minister President Mark Rutte, heeft door het aanbieden van excuses op 19 december 2022, een historische daad verricht. Hij heeft tevens aangegeven dat met de excusesverklaring “geen punt” is gezet maar een “Komma”. Hiermee is een belangrijke eerste stap gezet in het kader van de erkenning van de eeuwenlange betrokkenheid van de Nederlandse Staat bij de misdaden tegen de Afrikaanse menselijkheid in verband met de betrokkenheid van de Nederlandse Staat bij de trans-Atlantische slavenhandel en slavernij. Op 1 juli 2023 heeft Koning Willem Alexander excuses aangeboden en om ‘vergiffenis’ gevraagd voor de betrokkenheid van het Koningshuis en Herstel in het vooruitzicht gesteld. Recentelijk tijdens het
3.2Missie en Strategie
De
gepresenteerde kabinetsvisie schept verwachtingen ten aanzien van de missie:
doelomschrijving, de operationalisatie in mechanismen en instrumenten, beleid
annex de programma’s, projecten, acties
en systemen om de visie succesvol te kunnen omzetten in daden. “van droom naar daad”.
Verwachtingen
ten aanzien van een heldere organisatie- en communicatiestructuur. De wijze
waarop het Surinaamse Kabinet wenst te communiceren met de Diaspora: de wijze
waarop het Surinaamse Kabinet de Surinaamse Diaspora wenst te verankeren in
wet- en regelgeving. Kortom een juridische basis wenst te geven aan verwachtingen
van de zijde van de Diaspora ten aanzien van de institutionalisering in
politieke en besluitvormende overheidsorganen en parastatale instellingen. Dit,
om de betrokkenheidstrategie te consolideren, handen en voeten te geven,
zogezegd. Dus anders dan waar de Wet PSA thans voor staat. Maar wil het
Surinaamse Kabinet dat? Dat de Diaspora Gemeenschappen politieke functies bekleden
door middel van bijvoorbeeld plaatsen/Seats te reserveren in De Nationale
Assemblee; of in een te installeren Diaspora Parlement met een Diaspora Suriname Elfde Regio
Wereld Council. Seats in de Sociaal
Economische- en andere Staatsraden, in Commissies, in Districtsbesturen en
Ressortsraden?
Ook
moet helder zijn op welke wijze het Surinaamse Kabinet de Diaspora wenst te
faciliteren; wordt huisvesting geregeld of worden er woningen gebouwd en/of wisselwoningen
beschikbaar gesteld; in welke situaties incentives en/of onkostenvergoedingen.
Wat zijn de kansen bij projectenaanbestedingen (is er sprake van contract
compliance) en/of ten aanzien van overheidsvacatures en in het kader van
capaciteitsversterking? Wat wordt het aanvullende visum beleid? Blijft de geldigheidsduur van vijf jaar in
stand voor wat betreft de PSA-kaart of is uitbreiding van de geldigheidsduur
mogelijk, zonder dat er opnieuw betaald moet worden?
Hoe
wordt aan Surinaamse zijde de gemeenschap geïnformeerd over het Surinaamse
Diasporabeleid maar ook “klaargestoomd’? Dit, ook om (sociale)clashes te
voorkomen. Is er bijvoorbeeld een “educatief traject” in ontwikkeling?
Dit willen wij toch allemaal?
Staan voor het Hogere Doel: op mensenrechten
gebaseerde Duurzame Ontwikkeling in Suriname met als nevendoel: bijdrage
leveren aan de realisatie van het positieve IMAGO dat Suriname wenst uit te
stralen overal ter wereld, in Suriname zelf, in Nederland en wereldwijd. Dit
met als:
Hoofddoel: intermediair/liaison tussen de Surinaamse Diplomatieke Hoofdautoriteit
(ambassadeur) en de Surinaamse Diaspora Gemeenschap in het land waar de Sub
Council resideert.
Deelnemers: Personen die kunnen bogen op een Breed draagvlak uit
de Surinaamse Diaspora gemeenschap. Korte termijn voordeel: het realiseren van
de Surinaamse Diaspora Synergie DIASPORA SYNERGY bij het vervullen van de
intermediaire rol. Door de vergaderstructuur en de reguliere ontmoetingen en
themagerichte expertises kan de actualiteit van de onderwerpen geborgd blijven.
Middellange termijn
voordeel: ‘Natievorming’ (als belangrijke kernwaarde). Het Hogere
Doel telt. Geen dominantie vanuit het perspectief van politieke kleur,
etniciteit, religieuze voorkeur, geslacht en leeftijd en expertise. Er is
sprake van gender balance/gelijkheid.
Bij de operationalisering van de intenties, kun je
ook het Surinaamse bedrijfsleven (midden- en kleinbedrijf), het maatschappelijk
middenveld, de wetenschap, de districtsbesturen en resortsraadsleden in het
kader van de Inspraak ook een rol toekennen. Omdat dit sectoren zijn die al
ervaringen hebben met Surinamers in Diaspora.
Het Surinaamse Kabinet kan er ook voor kiezen om
onder haar auspiciën een Diaspora Congres te organiseren. In 2005 ter gelegenheid van 30
jaar Staatkundige Onafhankelijkheid van Republiek Suriname zijn er verschillende ideeën over een
dergelijk Congres besproken. Onder de tittel “Surìnamers in de Diaspora in verbondenheid
met Republiek Suriname” met enerzijds de stakeholders
uit Suriname en vertegenwoordigers van de Diaspora uit de verschillende
continenten alwaar zij woonachtig zijn, anderzijds. Doel om, op basis van
uitgebreid voorwerk dat verricht is in Nederland, met Surinaamse stakeholders
van gedachten te wisselen over het opstellen en implementeren van een plan van aanpak voor de totstandkoming van een coherent stelsel
van maatregelen. Dit plan van aanpak zal op basis van consensus moeten
resulteren in het ontwikkelen van een effectief instrument voor het
identificeren van de beschikbare expertise in de Surinaamse Diaspora die
desgewenst aangewend kan worden voor de duurzame ontwikkeling van Suriname. In
verschillende landen is het al gebruik dat er dergelijke congressen en of
seminars zich voltrekken.
Het is éénvoudig om achter de computer te gaan
zitten en op basis van een framework aan de slag te gaan. Ja, zo eenvoudig zou
het ook kunnen zijn. Daarmee heb je echter nog niet het hogere doel bereikt.
Uitspraken aan Surinaamse zijde - zoals ik in het
verleden heb meegemaakt toen ik me hard maakte voor de oprichting van een
Kennis Instituut Suriname Districten (KISD) en voor de Oprichting van een
Vereniging Surinaamse Districten (VSD) als “Biekman is een Goudzoeker”- en recentelijke
heb meegemaakt - als ‘wat kom je hier doen’ - zullen tot het verleden gaan
behoren omdat de ‘vloer’ in Suriname ready is. We zijn in dialoog met elkaar en
zien elkaar niet als concurrenten. We komen niet om te bepalen maar te vragen,
te onderzoeken “wat u nodig heeft om te floreren, om succesvol te zijn, om te
slagen. Vragen waarmee ik kan helpen, waarmee we elkaar kunnen helpen?
Er zal dan anders tegenover de Diaspora worden
aangekeken. Onder andere, als personen met een geboorterecht om er te mogen
zijn; ook erkend vanwege de PSA-kaart, die de individuele en collectieve recht
erkend. Die op hun manier fors bijdragen aan duurzame ontwikkeling. Personen
die niet alleen welkom zijn vanwege de Regeringsverklaringen maar door alle Surinaamse
volksgemeenschappen. Surinamers in Suriname zullen dan ook beter begrijpen dat
met een handje vol Surinamers in Suriname, so-to-speak, en het ontbreken van
een adequaat Top-, Hoger-, Midden- en Lagerkader en niet voldoende
functionerende instituten Suriname niet in staat zal zijn om Kwalitatief
Hoogwaardige Doelen te bereiken. Het zal dan bij “Bouwen van Luchtkastelen
Blijven”, ook al op het gebied van Oil en Gas. De Public Sector Roadmap is toe
aan vernieuwing. Wil Suriname af van de ambtenarenovertolligheid dan is het
zaak om out the box te gaan denken en aan de slag te gaan met projecten die
betrekking hebben op het gebied van ‘schep je eigen werk’, wanneer blijkt dat
de Overheid en het Bedrijfsleven niet in staat is om het euvel adequaat het
hoofd te bieden.
Het gaat om een aangelegenheid waarbij ruim 1
miljoen Surinamers in Diaspora die buiten Suriname wonen zijn/kunnen worden
betrokken. Een rechtvaardige Herstelprogramma in het kader van Reparatory
Justice schept mogelijkheden voor de inzet van “achterstallige Budgetten”
vanwege nog niet betaalde lonen inclusief de revenuen in verband met het
Nederlandse slavernij- en koloniaal verdelen.
-
Is Suriname er klaar voor?
Ja Suriname is er klaar voor omdat er een passage
is opgenomen in het Regeerakkoord 2025-2030 over het belang van Personen van
Surinaamse Afkomst. Maar is dat voldoende? Eerdere conclusies wijzen erop dat
het nog niet voldoende is. Het gaat om verschillende vraagstukken: remigratie,
huisvesting, grond, investering, arbeidsmarktbeleid, onderwijs i.v.m. wonen en
werken, gezondheidszorg, wegen, bruggen en waterbouw. Zoveel kwesties die
beraadslaagd moeten worden waarvoor er expertise in Nederland is en in de andere
landen waar de Diaspora zich bevindt.
Verder gaan de gedachten uit naar een voorziening
in de Surinaamse wetgeving, een grondwetsaanvulling die de Diaspora erkend door
middel van een Observerstatus in het
Parlement en zijn organen/commissies en de
verschillende Overheidsorganen. Uiteindelijk moeten wij, Surinamers in Diaspora
in Nederland en wereldwijd, onze toegevoegde waarde uitstralen ten aanzien van het in gang gezette
duurzame ontwikkelingsbeleid in Suriname, zowel op de verschillende gebieden
van zorg, als op de gebieden van Goed Bestuur, Capaciteitsopbouw- en
Institutionele Versterking. Mijn pleidooi is dan ook om te beginnen met deze
bijzondere status voor de
Diaspora tijdens parlementsvergaderingen in het kader van het politieke
betrokkenheidperspectief.
-
Aanpak, verankering en institutionalisering
Mijn visie in dit verband heeft te maken met mijn opvatting ten aanzien van een Surinaamse overheid, als de autoriteit die de regie voert. Als de “hoofd-eigenaar” dus van het Surinaamse Diasporabeleid. Een Surinaamse overheid die op basis van een visie, de missie formuleert op grond waarvan heldere doelstellingen kunnen worden gepresenteerd aan de Surinaamse Diaspora Gemeenschap(pen): De overheid als facilitator, als aanspreekpunt, die richting geeft aan het sturingsproces (organisatie en mobilisatie). Met verankering wordt hier gedoeld op een Diasporabeleid dat op termijn inbedding krijgt in wet- en regelgeving, zodat willekeur voorkomen kan worden en/of het niet afhangt van de politieke wisselingen van toekomstige Surinaamse kabinetten. Tevens moet voorkomen worden dat het beleid een sluitstuk wordt van de begroting.
Institutionalisering veronderstelt inbedding in de functie(waardering)- annex salaris-, formatie-, en organisatiestructuren en systemen. De post moet terug te vinden zijn in de begroting van de Surinaamse overheid.
Suriname
is al tientallen jaren de weg ingeslagen van decentralisatie,
burgerparticipatie en zelfwerkzaamheid om de ontwikkeling van de districten en
het binnenland voortvarend te stimuleren. Door de centrale overheid wordt
ruimte geboden voor inspraak en medezeggenschap bij het maken van
ontwikkelingsplannen en beleid. Hierbij spelen de lokale politici, districtsbestuurders
en ressortraadsleden een belangrijke rol. Plannen en beleid moeten leiden tot
een gezonde, veilige en sterke samenleving. En we weten dat er geweldige dingen
al gebeuren maar we weten ook dat de Diaspora vanwege de expertise meerwaarde
kan toevoegen aan de al in gang gezette processen. Zie paragraaf 4.1 dan ook
als een ‘instrument’ dat in het verleden zijn meerwaarde heeft bewezen. Dit in
de hoop dat we dit profileringsproject (4.1) een nieuw ‘leven’ kunnen inblazen
en samen verder kunnen bouwen aan Suriname.
Opo kondreman un’ opo! Sranangron e kari un,
Wans’ ope tata komopo, Wi mu’
seti kondre bun,
Strey de f’ strey, Wi no sa
frede, Gado de wi fesiman,
Eri libi te na dede, Wi sa
feti gi Sranan.
.JPG)
