EM NEWSROOM

 

Suriname Elfde Regio Diaspora Council (deel 4)

door dr. Barryl Biekman

In deze artikelenreeks belichten we het document van de Suriname Elfde Regio Diaspora Council, opgesteld door dr. Barryl Biekman, en de betekenis ervan voor Suriname en haar wereldwijde gemeenschap. Dit is deel 4 van de reeks.

1.  PROFILERINGSPROJECTEN

In dit verband heb ik ervoor gekozen om vier profieleringsprojecten de revue laten passeren. Ten aanzien van het project onder subparagraaf 4.1 Suriname DistrictenDag ben ik langer blijven stil staan. Het betreft een project dat aan beide zijde van de Oceaan kan worden georganiseerd. Het voordeel van de organisatie in Nederland is vanwege de bereikbaarheid van de Diaspora in perspectief van de expertise, netwerken en de relatieketen. De Suriname Districten worden nagebootst en de Dag is bezoekbaar voor groot publiek. De Diaspora die in Frankrijk, Belgie, Spanje etc. woont is geïnteresseerd omdat ze rechtstreeks oog in oog staan met de Surinaamse roots.

 

Het project onder subparagraaf 4.2 Suriname Kunst in Perspectief spreekt voor zich en wat het zo uniek maakt is dat het gaat om wisselende tentoonstellingen wat betekent dat de kunstwerken zowel in Nederland als in Suriname kunnen worden tentoongesteld en bezichtigd. De Seminars leveren bovendien veel nuttige informatie op die eenvoudig te implementeren zijn in Nederland omdat er geleerd wordt van elkaar, Republiek Suriname en visa versa.

 

Het project subparagraaf 4.3 Suriname Diaspora Gedecoreerden en subparagraaf 4.4 spreken  voor zich. Deze worden slechts hier in Nederland uitgevoerd, met dien verstande dat 4.4 gerelateerd aan de doelstellingen en het Plan van Aanpak kan besluiten om ontmoetingen met Surinaamse Politici in Suriname. Het is ook goed mogelijk dat er ontmoetingen plaatsvinden tussen Surinaamse Diaspora Parlementariërs met leden van de Nationale Assemblee omdat de thema’s of concern daarbij uitnodigen. Het is een pre als de Ambassade over Data beschikt om de diplomatieke rol zoals met de PSA Wet  wordt beoogd, te kunnen vervullen.

 

 

4.1DE SURINAME DISTRICTENNDAG (SDD)

Wat hebben we ervan geleerd in 2004?

-            De Missie en Doelstellingen

De missie was gericht op het bijeenbrengen van relevante netwerken en partijen op het gebied van kennisbenutting, kapitaalbenutting en relatiebenutting resultaatgericht te operationaliseren ten behoeve van het (doen) organiseren van duurzame ontwikkeling in Suriname.

De doelstellingen waren gedurende een voorbereidingstraject van ruim 12 maanden in samenspraak met een Team per district  van een Begeleidingsgroep met sterk publieke-private samenstelling  (11 klankbordgroepen in totaal (1 per district) als volgt geformuleerd:

·      Het beschikbaar stellen van kennis, instrumenten, menskracht en middelen om het ontwikkelingsproces van de Surinaamse districten verder te kunnen verbeteren;

·      Het blijvend organiseren van kennis, netwerk en kapitaal (makelaarsfunctie);

·      Het blijvend inzichtelijk maken van activiteiten, kansen en projecten voor de Surinaamse districten;

·      Het bevorderen van samenwerking in internationaal en regionaal (Caricom) perspectief;

·      Het bevorderen van de interesse voor de Surinaamse districten bij wetenschappers en studenten;

·      Het ontwikkelen van innovatieve producten o.a. de SDD Voorspoed Award, het SDD Voorspoed - en Investeringsfonds;

·      Het bevorderen van burgerparticipatie bij de uitvoering van het decentralisatie proces;

·      Het wederzijds bekend maken van projecten en projectinitiatieven in Nederland en Suriname en de continuïteit van projecten en projectinitiatieven te bevorderen;

·      Het bevorderen van de zelfwerkzaamheid van de leefgemeenschappen;

·      Het mobiliseren van de Surinamers in Nederland en het bekendheid geven aan de initiatieven van SDD.

 

Tijdens de rit leerden de Districtsteams ook van de eigen gesprekken, discussies en debatten. Zo werd er meer aandacht besteed aan de Vlag van het District, het Wapen en Slogan die bij het Wapen hoorde. De Teams wilden zich in Nederland zo professioneel mogelijk presenteren tijdens de Tweedaagse Manifestatie. De doelen waren als volgt geformuleerd:

·      Het organiseren van kennis, netwerk en kapitaal (makelaars/netwerkfunctie);

·      Het opstellen van een knelpuntenprofiel per district op basis waarvan externe partijen op kunnen anticiperen;

·      Het inzichtelijk maken van de kansen op basis waarvan samenwerkingsrelaties kunnen ontstaan;

·      Het ontwikkelen van innovatieve producten zoals de BidBooks en de  componenten daarvan, te weten: de SDD projectendatabank, het deskundigheidsbevorderingplan en andere deelproducten voortvloeiend uit de geïdentificeerde samenwerkingsgebieden;

·      Het stimuleren van de interesse voor de Surinaamse districten onder wetenschappers en studenten;

·      Het bevorderen van burgerparticipatie in het kader van bestuurlijke vernieuwing als ondersteuning bij de uitvoering van het in gang gezette decentralisatieproces;

·      het wederzijds bekend maken van projecten en projectinitiatieven in Nederland en Suriname en de continuïteit van projecten en projectinitiatieven bevorderen.

·      Het bevorderen van de zelfwerkzaamheid van de leefgemeenschappen in de districten en binnenland van Suriname;

·      Het mobiliseren van de Surinamers in Nederland; instellingen uit publieke en private sectoren voor “zaken doen” met republiek Suriname en het bekendheid geven aan de al bestaande samenwerkingsverbanden dan wel het stimuleren van het aangaan van die relaties.

 

SDD stoelde op een aantal belangrijke uitgangspunten die in het onderstaande rijtje zijn opgenomen:

-     brain circulation op gang brengen;

-     zichtbaar maken van projecten op ontwikkelingsgebieden;

-     one window ten aanzien van weten wat er speelt in alle districten en binnenland, welke activiteiten op diverse terreinen plaats vinden, waar zaken zich afspelen en wie erbij betrokken zijn;

-     one window voor anderen dan de Surinamers, die betrokken willen zijn en willen participeren in de nationale en lokale ontwikkelplannen;

-     het op gang brengen van braincirculation van de in Nederland aanwezige Surinaamse brainforce;

-     via braincirculation naar brainreverse waarbij het Surinaams kader ter plekke wordt aangevuld met Surinaamse Diaspora kader uit Nederland;

-     stakeholders: bedrijfsleven, maatschappelijk middenveld inclusief de NGO’s maar ook individuele Diaspora experts, waaronder hoogopgeleide gepensioneerden konden zich opnieuw oriënteren en participeren in de leercurve van een Surinaams Diasporabeleid;

-     laagdrempeligheid werd gestimuleerd zodat de Districtsbestuursstructuren en inwoners van binnenland en district ook profijt hadden van een Diasporabeleid en de Surinaamse Diaspora gemeenschappen op elke niveau een gewenst steen(tje) kunnen bijdragen;

-     het optimaliseren van processen die moeten leiden tot duurzame samenwerking;

 

Uitgangspunt daarbij was geen concurrentie met al bestaande samenwerkingsverbanden op nationaal (land) of lokaal (district) niveau maar aanvullend en stimulerend in het op gang brengen

 van samenwerkingsrelaties tussen het bedrijfsleven, maatschappelijke en overheidsinstellingen in districten en binnenland.

-            Aan de zijde van Nederland

Aan de zijde van Nederland liet de Diaspora die massaal was opgekomen om hun District te support zich duidelijk zien en horen. Er was heel duidelijk enthousiasme.  Ook de vijf grote steden deden mee. Door middel van werkbezoeken die de Teams aan hun gemeenten konden af leggen al dan niet ten behoeve van een cursus, uitleg door archiefmedewerkers, over afvalverwerking, waterleidingbedrijf of over het personeelsbeleid. Ook VNG International  had een paar dagen ingeruimd voor een deskundigheidsbevorderingsmoment op het gebied van lokaal bestuur en uitleg over de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Dit met in het vooruitzicht de oprichting van een Vereniging van Surinaamse Districten.

 

-            Makelaarsfunctie

SDD was dus niet slechts een gebeurtenis met elementen van een manifestatie (beurs-/expo, seminars, workshops, kunst- en cultuuruitingen) maar had ook een makelaarsfunctie op de gebieden van kennis, kapitaal en relaties. Daarnaast was SDD een ontmoetingsplaats waar relevante organisaties uit het bedrijfsleven en maatschappelijk middenveld in de Surinaamse districten en het binnenland in contact werden gebracht met de vele organisaties, bedrijfsleven en instellingen in Nederland zoals stichtingen, andere instellingen (waaronder de NGO's). Het was een ontmoeting met donoren en sponsoren, die samen konden komen tot een duurzame en samenhangende ontwikkeling in het belang van de leefgemeenschappen in republiek Suriname. Er konden relaties worden aangegaan op het gebied van onder andere:

-             Adoptie van een project of proces in Suriname

Voorbeeld: de adoptie van een gebied of wijk of instelling (b.v. school) in Suriname. Zo kwam het aspect nationaal en/of internationaal gericht, goed tot zijn recht. Deze aspecten kwamen tot uitdrukking in de nationale gerichtheid van de activiteiten en de betrokkenheid van doelgroepen op alle drie de niveaus. Niet alleen lokaal en nationaal gericht dus. Stakeholders waren bereid gevonden om businessprojecten te adopteren.

-            Business to Business & Business to Consumer relations

De activiteit SDD vormde enerzijds een belangrijk moment voor de Surinaamse samenleving in Nederland om kennis te maken met Suriname, haar districten, mogelijkheden, kansen, wensen en behoeften. Anderzijds was het voor de Surinaamse samenleving in Suriname de gelegenheid kennis te maken met business netwerksystemen en op een internationaal forum business te doen.

-            Kennishuishouding

Een goede kennishuishouding is interessant voor wetenschap en bedrijfsleven. SDD gaf aanleiding voor Surinaamse (wetenschappelijk) onderzoekers en studenten om zich te verdiepen in de verschillende aspecten van ontwikkeling van het binnenland en de districten in Suriname. Middels bestaande of te ontwikkelen kennisketens komen tot kennisbenutting ten behoeve van innovatie op velerlei terreinen wordt bijgedragen aan de opbouw van een goede kennishuishouding. En dat is precies de meerwaarde van de SDD geweest. De Dag had dan ook veel animo en interesse opgeleverd voor studenten om hun stageplekken in Suriname te bemachtigen.

 

De  nevenaspecten

-            Informatie, Organisatie, Mobilisatie en Communicatie

Om de organisatie en mobilisatie adequaat ter hand te nemen, zal het Surinaamse kabinet effectieve doelstellingen moeten presenteren inclusief de daaraan verbonden (lange, middellange en korte termijn) acties en de resultaatgebieden. Dit, inclusief de zogenaamde QUICK WINNS met betrekking tot de beantwoording van de vraag “Waar heeft Suriname op korte termijn behoefte aan?”.

De informatievoorziening zal eenduidig en helder moeten zijn en moet aangeven waar en bij wie men voor vragen terecht kan. Kortom heldere overheidsaanspreekpunten, taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Dit, zowel aan Surinaamse zijde als aan Nederlandse zijde en aan de zijde waar de Diaspora te vinden is.

Want,  de Diaspora woont overal. Volgens schattingen wonen er meer Surinamers buiten Suriname dan in Suriname. De schatting is ruim 1 miljoen met nazaten meegerekend.

In dit verband gaan de gedachten uit naar een voorlichtingscampagne die begrijpelijk is en aanslaat op alle niveaus van de Surinaamse Diaspora Gemeenschap(pen) enerzijds en in Suriname anderzijds. Desgewenst kunnen er Diaspora ambassadeurs als instrument worden ingezet. Voorlichting en communicatiekanalen moeten dus afgestemd zijn op een breed publiek, want bijvoorbeeld ook de in Nederland wonende andere bevolkingsgroepen mogen weten waar Suriname mee bezig is.

Naast berichtgeving via de eigen website, de landelijke media kan gebruik gemaakt worden van het lokaal en regionaal gericht netwerk van dagbladen, radio en tv.; en de sociale media niet te vergeten.

Door haar karakter zal een Surinaamse Diasporabeleid uiteindelijk moeten leiden tot duurzame ontwikkeling voor alle bewoners van Suriname in het algemeen en in het bijzonder in de districten en het binnenland van Suriname.

Via informele educatie als strategie, het betrekken van de burgers in het proces, wordt in samenspraak met de Districtsbestuurders en volksvertegenwoordiging ter plekke gewerkt aan ontwikkelingsplannen gericht op de sociale en maatschappelijke omgeving. De regie is in handen van de Surinaamse overheid of een door de overheid aan te wijzen Diaspora Autoriteit.

Een Diasporabeleid veronderstelt dat de Surinaamse overheid inzicht heeft in de projecten die ‘pending’ zijn en/of in ideefase verkeren, anderzijds dient helder te zijn wat de behoeften zijn, die op korte termijn gerealiseerd moeten worden met behulp van de Diaspora Gemeenschap(pen). Dit, om de effectiviteit te borgen en om een goede matching tussen vraag en aanbod tot stand te kunnen brengen.

De wensen kunnen geformuleerd worden in zogenaamde BidBooks. De Bidbooks hebben hun dienst in 2004 bewezen tijdens de Suriname DistrictenDag. Ter voorbereiding van de manifestatie van de Suriname DistrictenDag  in september 2004 hebben de  10 Suriname Districten-Teams de specifieke Districtswensen en behoeften (te vergelijken met een röntgenfoto) in kaart gebracht. Nadat die aan een kwaliteitstoets waren  onderworpen en geanalyseerd hebben ze vervolgens vertaalslag gekregen in het DistrictsBidbook dat als instrument is ingezet ten behoeve van onder andere Nederlandse maar ook Surinaamse instanties en het bedrijfsleven met potentiële investeringsbereidheid.

Bij het opstellen van de Bidbooks was een gebrek aan kennis en ervaring gebleken uiteindelijk is met behulp van VNG International expertise verleend en wel zodanig dat de Districts-Teams in staat

 waren om de onderwijs en capaciteitsbehoefte in kaart te brengen. Zie ook hier de waarde van uitwisselingsprogramma’s. Uitwisselingsprogramma’s zijn een belangrijke om ervaring op te doen. Dat is de reden dat ik pleit voor meer uitwisselingsprogramma’s,  in eerste instantie) begeleid door Diaspora Ambassadeurs/Stewards.

Het is duidelijk dat het hierbij gaat om een belangrijk criterium:  Ownership aan Surinaamse zijde. Dat betekent dat Suriname bepaalt welke behoeften er zijn aan bijvoorbeeld Surinaamse Diaspora kaders, expertise en middelen. Dit neemt niet weg dat bij een Surinaamse Diasporabeleid de Diaspora geen projectinitiatieven ter goedkeuring aan de Surinaamse Diaspora Autoriteit mag voorleggen.

Projectinitiatieven van de Diaspora zullen dan getoetst moeten worden op de criteria: wenselijkheid; haalbaarheid, realiseer- en betaalbaarheid en spreiding. Dit, indien de Diaspora een overheidsbemoeienis voor ogen heeft, bijvoorbeeld in de zin van facilitering. Bij het criterium “spreiding” kun je vaststellen als 1 of meerdere sectoren of districten niet te veel van hetzelfde krijgt ten opzichte van andere districten die bij wijze van spreken de support harder nodig hebben.

Aan de zijde van de Surinaamse Diaspora Gemeenschap(pen) zullen er data in de vorm van een zogenoemd profielensmoelenboek, moeten worden gerealiseerd. Dit betreft een databestand  van (internationaal) beschikbare Surinaamse Diasporakader t.b.v. de inzet voor duurzame ontwikkeling in de Suriname. Een instrument voor overheidsorganisaties, het bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld in Suriname in hun wervings-en selectieactiviteiten. Een instrument waarmee efficiënt en effectief kan worden gezocht naar noodzakelijke expertise vanuit de Surinaamse Diaspora woonachtig in Nederland respectievelijk de landen waar de Surinaamse Diaspora woont.

Een Diasporabeleid zal een bijdrage moeten leveren aan lange termijn doelstellingen. Hierbij kan gedacht worden aan het faciliteren door het Surinaamse Kabinet van makelaarsfuncties/Diaspora ambassadeurs op het gebied van kennisbenutting, kapitaalbenutting en relatiebenutting resultaatgericht te operationaliseren ten behoeve van het organiseren van voorspoed in Suriname.

Kortom aan de hand van een zogenaamde Diaspora Pamflet kan inhoud worden gegeven aan de bedoelingen van het kabinet van A tot Z. De bedoelingen kunnen lange termijn, middellange en korte termijn acties en activiteiten bestrijken. De QUICK WINNS maken ook onderdeel uit van het pamflet. Dit, om te voorkomen dat de intenties van het Surinaamse Kabinet op den duur worden ervaren als een “lege huls”. Er is niets mis mee om een lange termijn perspectief te presenteren. Het gaat om het beste en het doen van het effectiefste.

 

4.2PROJECT SURINAME KUNST IN PERSPECTIEF

Op 1 september 2018 vond er een bijzonder evenement plaats in het gebouw en in de tuin van de Surinaamse ambassade in Den Haag. Een kunsttentoonstelling ter Eerbetoon aan †Erwin de Vries, Surinames grootste kunstenaar in verband met zijn overlijden op 31 januari 2018. Een Eerbetoon op initiatief van het Landelijk Platform Slavernijverleden. Al gauw kregen we het luisterend oor van allen die we benaderden in het bijzonder van de Ambassade van de Republiek Suriname. Het Comité werd opgericht. En droeg de Naam:  Comité in Memoriam Erwin de Vries.

De Dag zelf was een immens succes met heel veel belangstellende bezoekers onder wie een representatie van kunstenaars uit alle Surinaamse volksgemeenschappen. De Tentoonstelling was (officieel) tot 29 september 2018 te bezichtigen met een Seminar ter afsluiting van de tentoonstelling. Het Seminar had als overkoepelend doel het (doen) leveren van een bijdrage aan de beleidsontwikkeling op het gebied van de Surinaamse Kunst en het Cultureel Erfgoed. De subdoelen waren als volgt geformuleerd:

 

1. Het bevorderen van de bewustwording over Kunst in algemene zin. Het Surinaamse en Cultuurspecifieke begrippenkader werd dan ook toegelicht.

 

2. Het opdoen van (nieuwe) kennis over het belang, de betekenis, de rol en de waardering van de Surinaamse Kunst in perspectief van het Surinaamse Cultureel Erfgoed vanuit de invalshoek van de maker en waarnemer, respectievelijk de producent en de consument.

3. Behoeftepeiling over het institutionaliseren van de Stem van de kunstenaar in een algemene voorziening met als doel het stimuleren van effectieve betrokkenheid van de Surinaamse Kunstenaar bij de uitvoering van Programma’s en Projecten.

 

Deelnemers aan de deelsessies moesten de Thema’s benaderen vanuit drie invalshoeken:

1. Het Economisch Belang.

2. Het Sociaal-Maatschappelijk Belang.

3. Het Belang voor ‘Natievorming’.

 

Het Seminar was gericht op:

- Experts op de drie (deel-)gebieden van het Hoofdthema;

- Makers van Surinaamse Kunst evenals de Toeschouwers van Kunst, kortom de producenten en consumenten;

- Beleidsmakers op het gebied van Kunst en Cultuur en overige geïnteresseerden.

 

Het opgerichte Comité had tot taak, het in eigen beheer coördineren van een activiteit die moet leiden tot de waardige herdenking en viering van het leven van De Vries. Op 1 september 2018 was dit doel geëffectueerd in de vorm van een (eenmalige) herdenkingsbijeenkomst in samenwerking met de Ambassade van Republiek Suriname in Den Haag. Een open huis in het Ambassade gebouw met een kleine expositie van werken van Erwin de Vries aangevuld met kunstwerken van andere Surinaamse beeldende kunstenaars was geëffectueerd door middel van de kunsttentoonstelling waaraan 7 Surinaamse kunstenaars uit Nederland en Suriname hebben deelgenomen. Dit als pilot voor een jaarlijks terugkerend (nieuw) aanbod, was de IDEE. Het mede vormgeven aan promotie activiteiten die tot doel hebben de Surinaamse Kunst en het Cultureel Erfgoed op het netvlies te krijgen van de brede Nederlandse samenleving. De oprichting van de ‘Erwin de Vrieslezing’. De contouren voor de eerste Lezing hebben toen in samenspraak met de weduwe †De Vries-Abegg vorm gekregen. Gesprekken met het Stedelijk Museum te Amsterdam om te ondersteunen i.v.m. introductie van de Lezing hebben niet geleid tot nader bericht. Het aansturen tot activiteiten door derden van een jaarlijkse veiling ten behoeve van een goed doel ter bevordering van het Besef op het gebied van de Surinaamse Kunst en het Cultureel Erfgoed.

 

4.3COLLECTIEF SURINAAMSE DIASPORA GEDECOREERDEN

In Nederland zijn er verschillende verenigingen actief die tot doel hebben het onderhouden van contacten met inwoners of leden van hun vereniging die ooit een Koninklijke Onderscheiding hebben ontvangen. In verschillende Nederlandse steden is het traditie om Koningsdag de gedecoreerden uit te nodigen op het gemeentehuis alwaar de herinneringen over de verschillende verdiensten, onder elkaar kunnen worden opgehaald. Een ontmoetingsplaats om te netwerken en de laatste nieuwtjes uit  te wisselen. Nieuwtjes die je alleen kunt vernemen bij dergelijke georganiseerde ontmoetingen, vanwege het unieke doel. Je laat jouw gedecoreerden toch niet links liggen? In 2023 hebben we de Ambassade herinnerd dat dit initiatief er nog ligt en dat het nog geen handen en voeten heeft gekregen. We kijken uit naar de reactie van de Ambassade.

 4.4.COLLECTIEF SURINAAMSE DIASPORA POLITICI

Wereldwijd zijn er verschillende netwerken en forum gericht op ‘zwarte parlementariërs’. Zowel in Europa, Caricom, de Afrikaanse Unie. Ook zijn er organen van de Verenigde Naties die eens in de zoveel tijd als de noodzaakt daartoe noopt het parlementariërs collectief te raadplegen. Er zijn verschillende onderwerpen die we kunnen bedenken waar de oren van de Surinaamse Diaspora Politici noodzakelijk zal blijken te zijn. In Nederland bestaat er al een lange Traditie met dit fenomeen. Het zal erop neerkomen dat de Ambassade vele voordelen kan halen uit goede betrekkingen met het onderhavige Collectief.