Foto: CDS/
Minster Melvin BouvaKritische geluiden rond
eerste ontmoeting Bouva en Berendsen
“Te smal”, “meer
punten op de agenda”, “niet-relevante onderwerpen” en “waar blijven de echte
issues?” Het zijn enkele van de kritische opmerkingen die klinken nadat EM
Newsroom reacties vroeg aan diverse Surinaams-Nederlandse personen en
organisaties. Aanleiding zijn de onderwerpen die donderdag tijdens de eerste ontmoeting
(digitale) tussen de ministers van Buitenlandse Zaken, Melvin Bouva (Suriname)
en Tom Berendsen (Nederland), aan de orde kwamen. Er moet meer gebeuren en de
agenda verdient een stevigere en bredere invulling, waarbij de huidige punten
door sommigen als zwak worden bestempeld.
Volgens een
persbericht van het Surinaamse ministerie van Buitenlandse Zaken werden de
onderwerpen, eerder besproken door hun respectieve regeringsleiders, verder
uitgediept en zijn er werkafspraken gemaakt. Minister Bouva liet weten dat er
een bilaterale overeenkomst in voorbereiding is en dat een ontmoeting is
gepland voor later in het jaar.
De perikelen
die de wereld op dit moment bezighouden, vormden een belangrijk onderdeel van
het gesprek. Visumafschaffing voor diplomatieke- of dienstpaspoorten, de rol
van Suriname in Caricom, het Makandra-project en WK-voetbal waren onderwerpen
die aan de orde kwamen tijdens dit gesprek tussen Bouva en Berendsen.
Kenniskring
Robby Makka, voorzitter van Kenniskring
Nederland-Suriname, noemt de agenda voor nu “small, dun en minimaal”. Volgens
Makka moet de agenda nationaler maar ook internationaler. “President Simons en
minister Bouva moeten iedereen betrekken”, vindt de Kenniskring-voorzitter. “Er
moet een kennis- en kennissengerichte lijn zijn”, want de relatie tussen beide
landen is intens, historisch diepgeworteld en deels familiair, met bijna
500.000 mensen met Surinaamse wortels in Nederland. “De agenda moet als basis het
Raamverdrag hebben”, meent Makka. Aan dit verdrag moet dan alles hangen, zoals
het Makandra-project, afschaffing van het visum, uitleveringsverdrag en dubbele
belasting.
Visumvrij
burgers
Activist en Satya Dharm-topper Ram
Rambaratsingh zegt een aantal belangrijke onderwerpen te missen. Er wordt wel
gesproken over visumvrij reizen voor diplomaten en dienstpaspoorthouders, maar
waar blijft het onderwerp visumvrij reizen voor burgers? “Het duurt veel te
lang voordat mensen antwoord krijgen. Bij veel mensen wordt geschreven dat de
foto niet klopt”, reageert hij over visumaanvragen. “Het Raamverdrag met
betrekking tot versoepeling van visumvrij reizen wordt nog steeds niet
nageleefd.” Enkele organisaties hebben gevraagd om naleving van de
Toescheidingsovereenkomst en Rambaratsingh ziet dit niet op de agenda. “Er is
niet gesproken over de luchtvaart Amsterdam-Paramaribo. En Open Skies zou ook
een goed initiatief zijn”, reageert Rambaratsingh.
Iedereen
betrekken
Oud-burgemeester Roy Ho Ten Soeng mist een
heel belangrijk onderwerp waar geen van beide landen omheen kan, namelijk het
betrekken van de Surinaamse diaspora bij de ontwikkeling van Suriname. Dit moet
met de meeste spoed op de agenda.
Samenwerking instituties
Ram Ramlal, oud-Tweede Kamerlid,
oud-wethouder en sociaal-maatschappelijk zeer betrokken in Nederland en
Suriname, zegt: “Laat het raamverdrag de basis zijn voor het gesprek.” Hij
noemt onderwerpen als visumvrij reizen en economische samenwerking.
Samenwerking
tussen de instituties van beide landen is naar zijn mening een belangrijk
onderwerp dat op de agenda moet staan.
Diasporabeleid
Wetgevingsjurist Owen Venloo zegt dat de
onderwerpen die aan de orde zijn gekomen en nog komen “zeer teleurstellend”
zijn. Er is volgens hem geen woord gesproken over nut en noodzaak van
PSA-diasporabeleid en het beloofde directoraat Diasporabeleid. “Zeer
teleurstellende ontwikkeling.” Suriname heeft het de afgelopen 45 jaar niet
gered en zal volgens Venloo de komende jaren ook niet redden zonder nationaal
PSA-diasporabeleid via een directoraat onder het ministerie van Buitenlandse
Zaken. “Mijn hart huilt.”
“Neen, ik ben er niet geruster op geworden”,
reageert mensenrechtenactivist en reparations expert Barryl Biekman tegenover
EM Newsroom. “Niet geruster, omdat hieruit blijkt dat, als dat zo is, de
minister niet met ambassadeur Panka heeft afgestemd. Met name over de cruciale
vraagstukken die bij de ambassadeur ter tafel zijn gekomen”, zegt Biekman. Het
is volgens haar bij het oude liedje gebleven: voortzetting van het
Makandra-project ( ze benadrukt niet tegen het Makandra- project te zijn) en
het Bewustwordingsfonds slavernijverleden. Niet over de NRCS-agenda
bijvoorbeeld. Wat haar betreft straalt het gesprek geen enkele visie richting
de toekomst uit. Het gesprek had net zo goed door een beleidsambtenaar gevoerd
kunnen worden. “Wat mij betreft terug naar de tekentafel om een duidelijke
Surinaamse koers te bespreken op het gebied van transformatieve justice. Mijn
wens is dat Suriname het krachtige en moedige gesprek aangaat met Nederland. Ik
wil trots zijn op Suriname. Ik wil een Suriname dat kracht uitstraalt. Dat
vertelt aan Nederland op welke wijze het tegengas zal geven of wil geven aan de
misère rond de neo-geopolitiek. Willen we beweren dat er niet gesproken is over
‘olie en gas’-aangelegenheden? Over faciliteiten gericht op de diaspora? Het
ministerie van BuZa voert structurele gesprekken met de Afrikaanse diaspora met
het oog op de roadmap van de residerende Nederlandse ambassadeurs in Afrikaanse
staten en de Samoa Agreement. Komt er ook een soortgelijke structuur voor de
Surinaamse diaspora? Dat was er vroeger wel, hoewel de overleggen ook werden
misbruikt om grieven over Suriname te bespreken. Ik zat erbij vanuit mijn
positie als projectcoördinator van het samenwerkingsverband tussen Suriname en
Nederland en in mijn hoedanigheid als uitvoerder van het BuZa-logo (lokale
gouvernementen) South Landen-programma Suriname”, aldus Biekman.
Persbericht
naleving Toescheidingsovereenkomst
De Vereniging Surinaamse Nederlanders (VSN),
de Vereniging van Reizigers (VVR), de Vereniging Oudere Surinamers (VOS) en tal
van andere organisaties die Mahin Jankie naar voren hebben geschoven om namens
hen hun zegje te doen, zijn ook niet gelukkig met de onderwerpen die aan de
orde zijn gekomen. De VSN heeft naar aanleiding van het eerste overleg van de
twee ministers een spoedpersbericht doen uitgaan. Samen met tal van
samenwerkende organisaties roept de VSN Nederland en Suriname op tot concrete
naleving van de Toescheidingsovereenkomst. Ze spreken wel hun waardering uit
voor de hervatte diplomatieke dialoog tussen beide landen. Hoewel de eerder
genoemde onderwerpen bij dit overleg tussen de bewindslieden aan de orde kwamen
van groot belang zijn, benadrukt de VSN dat een essentieel en nog steeds
onopgelost dossier wederom buiten beeld lijkt te blijven: de naleving van de
Toescheidingsovereenkomst (TO).
De
Toescheidingsovereenkomst, gesloten in het kader van de onafhankelijkheid van
Suriname, bevat bindende afspraken tussen beide staten met betrekking tot
nationaliteit, rechtspositie en bescherming van burgers. Tot op heden
ondervinden veel betrokkenen nog steeds ernstige rechtsgevolgen door het niet,
onvolledig of inconsistent uitvoeren van deze afspraken.
De VSN roept
zowel de regering van Suriname onder leiding van president Jennifer
Geerlings-Simons als de regering van Nederland onder leiding van
minister-president Rob Jetten en minister Berendsen op om:
• De Toescheidingsovereenkomst integraal te erkennen als juridisch bindend
kader;
• Concrete stappen te zetten richting volledige implementatie van met name
artikel 5 lid 2 en 3;
• Een gezamenlijke werkgroep in te stellen die toeziet op naleving, uitvoering
en rechtsherstel;
• Betrokken burgers actief te informeren en rechtszekerheid te bieden.
Daarnaast wijst
de VSN erop dat duurzame en gelijkwaardige samenwerking tussen Suriname en
Nederland niet los kan worden gezien van het respecteren van eerder gemaakte
afspraken. Vertrouwen tussen staten wordt immers mede bepaald door de naleving
van verdragsverplichtingen.
De VSN zal deze
kwestie onder de aandacht blijven brengen, zowel nationaal als internationaal,
en sluit niet uit dat verdere juridische en institutionele stappen worden
overwogen indien concrete voortgang uitblijft.
De recente diplomatieke toenadering biedt volgens de
VSN juist een uitgelezen kans om ook dit fundamentele dossier eindelijk tot een
rechtvaardige oplossing te brengen, aldus het persbericht.
.JPG)
