Kritiek op kabinetsformatie: ‘Diversiteit moet verder gaan dan één benoeming’
De voordracht van Nathalie van Berkel (D66) als
beoogd staatssecretaris van Financiën wordt ook door mensenrechtenactivist
Barryl Biekman omschreven als “een stap, maar niet voldoende”. Volgens haar kan
één benoeming niet gelden als afspiegeling van de brede, multi-etnische
Nederlandse samenleving. Hoewel anderen ervoor kiezen anoniem hun
kritische blik te werpen op de kabinetsvorming, reageert Barryl Biekman, zoals
zij alom bekendstaat, openlijk en bij naam en toenaam tegenover EM Newsroom op
de ontwikkelingen.
Het nieuwe minderheidskabinet onder leiding van
D66-leider Rob Jetten, gevormd door D66, CDA en VVD en aantredend op 23
februari, presenteerde onlangs de samenstelling van de ministersploeg. Van
Berkel is daarbij de enige persoon van kleur die is voorgedragen door D66 voor
een kabinetsfunctie.
‘Niet alleen
ministers tellen’
Biekman, voorzitter van het Landelijk Platform
Slavernijverleden en de Nationale Reparations Commission Nederland, benadrukt
dat representatie verder moet gaan dan alleen minister- en
staatssecretarisposten.
“Het gaat niet alleen om bewindspersonen. Ook
directeursposten, secretarissen-generaal, topambtenaren, adviesraden en
commissies bepalen beleid en koers. Dáár moet de diversiteit van Nederland
eveneens zichtbaar zijn,” stelt zij.
Volgens haar rijst de vraag wat de andere
coalitiepartijen, CDA en VVD, doen om inclusie structureel te verankeren binnen
alle lagen van bestuur en besluitvorming.
‘Geen
afspiegeling van de samenleving’
Biekman uit stevige kritiek op de huidige
samenstelling van het kabinet. In haar ogen weerspiegelt deze “niet de
multiraciale component van de Nederlandse samenleving”.
“Juist bij een minderheidskabinet moet iedere
stem meetellen. Dan heb je brede vertegenwoordiging nodig, ook vanuit het
maatschappelijk middenveld en burgergemeenschappen,” zegt zij.
Zij wijst erop dat diversiteit in Nederland in
alle sectoren zichtbaar is. “Die realiteit kan niet langer worden genegeerd.”
Rolmodellen en
geloofwaardigheid
Het ontbreken van meerdere zwarte gezichten in het
kabinet noemt zij zorgelijk. “Onze zwarte kinderen hebben rolmodellen nodig. Ze
moeten mensen zien in machtsposities om kracht uit te putten. Dat is essentieel
voor vertrouwen in de rechtsstaat.”
Volgens Biekman roept de samenstelling van het
kabinet vragen op over de geloofwaardigheid van politieke beloften rond
inclusie. “Wat betekent het als er kennelijk geen bredere vertegenwoordiging
mogelijk was? Wat zegt dat over de belofte er te zijn voor álle Nederlanders?”
Extra zorg om
verdwijnen Staatscommissie Racismebestrijding
Met name het verdwijnen van de Staatscommissie
Racismebestrijding baart Biekman grote zorgen. Zij wil dat haar pleidooi voor
het behoud van deze commissie nadrukkelijk wordt onderstreept.
Volgens haar is juist deze onafhankelijke
staatscommissie cruciaal om het interne handelen van de overheid scherp te
blijven toetsen op institutioneel racisme en discriminatie.
“De Staatscommissie moet het interne
overheidsoptreden scherp helpen houden op het gebied van institutioneel racisme
en discriminatie. Als je die commissie wegdoet, is dat een gemiste kans.”
Hoewel zij het voortbestaan van de Nationaal
Coördinator tegen Racisme en Discriminatie positief noemt, acht zij dat
onvoldoende zonder een onafhankelijke controle- en adviesstructuur.
“In een tijd waarin het debat over het
slavernijverleden en institutioneel racisme volop gaande is, is onafhankelijke
controle noodzakelijk.”
Biekman pleit daarom voor heroverweging van het
besluit om de Staatscommissie te beëindigen, juist in de experimentele fase van
een minderheidskabinet.
“In de periode van dit politieke experiment moet
je extra waarborgen inbouwen, niet minder. Herbezinning op het voortbestaan van
de Staatscommissie is daarom noodzakelijk.”
Kritiek op
coalitieakkoord
Ook het coalitieakkoord stemt haar kritisch.
Hoewel zij het voortbestaan van de Nationaal Coördinator tegen Racisme en
Discriminatie positief noemt, vraagt zij zich af hoe effectief die rol zal zijn
zonder aanvullende, onafhankelijke structuren.
Het verdwijnen van de Staatscommissie
Racismebestrijding baart haar zorgen. “In een tijd waarin het debat over het
slavernijverleden en institutioneel racisme volop gaande is, is onafhankelijke
controle noodzakelijk.”
Oproep tot
structurele verandering
Volgens Biekman is er sprake van diepgewortelde
maatschappelijke patronen die inclusie belemmeren. Zij pleit daarom voor een
structurele aanpak, waarbij representatie niet symbolisch maar systemisch wordt
ingevuld – op alle niveaus waar besluiten worden genomen.
Het nieuwe kabinet heeft nog niet inhoudelijk
gereageerd op de kritiek. Op 23 februari treedt het officieel aan.
