EM

 

Belangrijke fase aangetreden in OAS-zaak van Jankie over Toescheidingsovereenkomst

De in Washington (Verenigde Staten van Amerika) gevestigde Inter-Amerikaanse Commissie voor de Rechten van de Mens (IACHR) heeft een belangrijke fase aangekondigd in de zaak over de Toescheidingsovereenkomst die Mahin Jankie en anderen tegen de staat Suriname heeft aangespannen.

Jankie en anderen willen dat de mensenrechtencommissie zich uitspreekt over de rechten die hun zijn toegekend in de Toescheidingsovereenkomst. Zij willen met hun gezin zonder visum, toeristenkaart of andere entreevoorwaarden naar Suriname reizen. Jankie en anderen willen in Suriname in alle opzichten als Surinaamse staatsburgers worden behandeld. Jankie beroept zich daarbij op bepalingen uit de Toescheidingsovereenkomst van 1975 en op eerdere rechterlijke uitspraken. Het Hof van Justitie in Suriname heeft in 2007 het vonnis waarin de rechten ingevolge dit verdrag aan Jankie en anderen waren toegekend, vernietigd. 

Nadat Jankie vond dat hij in Suriname geen effectief rechtsmiddel meer had om zijn rechten af te dwingen, diende hij samen met anderen een klacht in bij de Inter-Amerikaanse Commissie voor de Rechten van de Mens. De Commissie heeft de zaak vervolgens ontvankelijk (admissible) verklaard, waardoor de klacht inhoudelijk wordt behandeld.

De zaak, die sinds 2005 bij de IACHR ligt, is volgens een schrijven van de Commissie aan Jankie procedureel gereed voor de voorbereiding van een zogenoemd “Merits Report”. In deze fase zal de Commissie inhoudelijk beoordelen of er sprake is van schending van mensenrechten.

De zaak draait om de Toescheidingsovereenkomst tussen Nederland en Suriname, die werd gesloten rond de onafhankelijkheid van Suriname in 1975. Volgens de klacht van Jankie garandeert deze overeenkomst dat Surinaamse Nederlanders zich in Suriname mogen vestigen en daar in alle opzichten als Surinamers moeten worden behandeld, inclusief burgerlijke en politieke rechten.

Jankie stelt dat de staat Suriname deze rechten niet volledig respecteert, onder meer op het gebied van gelijke behandeling, politieke participatie en rechtsbescherming.

Inhoudelijke beoordeling

De Commissie bevestigt dat de zaak nu procedureel gereed is voor de voorbereiding van het Merits Report. Dit betekent dat alle noodzakelijke informatie aanwezig is om de inhoudelijke analyse van de zaak te starten.

Een Merits Report bevat onder meer:

• een overzicht van de feiten
• een juridische analyse
• een beoordeling of mensenrechten zijn geschonden
• aanbevelingen aan de betrokken staat

Wanneer een staat deze aanbevelingen niet opvolgt, kan de zaak worden doorgestuurd naar het Inter-Amerikaanse Hof voor de Rechten van de Mens.

In de brief aan Jankie merkt de Commissie op dat zaken in principe in chronologische volgorde worden behandeld. Momenteel werkt de Commissie aan dossiers die tussen 2003 en 2006 zijn ingediend.

Volgens de Commissie betekent het ontbreken van recente publieke updates niet dat er geen voortgang is. Het besluitvormingsproces verloopt grotendeels intern en vertrouwelijk totdat een besluit wordt genomen.

Achtergrond van de zaak

De oorspronkelijke klacht stelt dat Suriname verschillende rechten van Surinaamse Nederlanders heeft geschonden, waaronder:

• het recht op gelijke behandeling
• het recht op deelname aan verkiezingen
• het recht op een eerlijk proces
• het recht op juridische bescherming

Deze rechten zijn onder meer vastgelegd in de American Convention on Human Rights.

In de petitie wordt aangevoerd dat duizenden Surinaamse Nederlanders door nationale regelgeving worden beperkt in hun politieke en burgerrechten.

De Inter-Amerikaanse Commissie voor de Rechten van de Mens, onderdeel van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS), houdt toezicht op de naleving van mensenrechten in Noord-, Midden- en Zuid-Amerika.

Wanneer de Commissie concludeert dat er sprake is van mensenrechtenschendingen en de betrokken staat deze niet herstelt, kan de zaak worden voorgelegd aan het Inter-Amerikaanse Hof voor de Rechten van de Mens in Costa Rica, dat bindende uitspraken kan doen.