Visumvrij reizen voor
Surinamers verder uit zicht
EU scherpt visumregels aan
De kans dat Surinamers binnenkort visumvrij naar Nederland en de rest van
Europa kunnen reizen, is kleiner geworden. Dat blijkt uit de nieuwe
EU-visumstrategie die de Europese Commissie eind vorige week heeft
gepresenteerd. In dat document maakt Brussel duidelijk dat visumvrij reizen
geen politieke gunst meer is, maar een technisch eindstation dat pas wordt
bereikt na strenge toetsing op migratie, veiligheid en terugkeerbeleid. EM
Newsroom had in december vorig jaar de Europese Commissie vragen gesteld over
het onderwerp visumvrij reizen voor Surinamers. De Commissie verwijst nu naar
dit op donderdag gepresenteerde document.
Geen bilaterale route via Nederland
Een belangrijke realiteit voor Suriname is dat visumvrij reizen niet bilateraal
kan worden geregeld met Nederland. Alle 29 landen van het Schengengebied
hanteren dezelfde regels voor kort verblijf. Alleen de EU als geheel kan
besluiten een land toe te voegen aan de lijst van visumvrije landen. Suriname
staat daar momenteel niet op.
Nieuwe spelregels: cijfers tellen zwaarder dan relaties
Waar de EU vroeger keek naar een brede mix van factoren, zoals diplomatieke
relaties, economische voordelen en mensenrechten, kiest Brussel nu nadrukkelijk
ook voor meetbare indicatoren. In de nieuwe strategie worden onder meer
genoemd: het percentage afgewezen visumaanvragen, het aantal ongegronde
asielaanvragen, de mate waarin uitgeprocedeerde burgers daadwerkelijk
terugkeren en de samenwerking bij de terugname van eigen onderdanen.
Volgens de Commissie was het oude systeem te vaag en te politiek. Het nieuwe
kader moet “voorspelbaar en transparant” zijn, maar betekent in de praktijk dat
landen zich jarenlang met cijfers moeten bewijzen voordat visumvrij reizen
überhaupt bespreekbaar wordt.
Wat betekent dit voor Suriname?
Voor Suriname pakt dit ongunstig uit. Historische banden met Nederland en
familiebezoek zorgen ervoor dat Surinamers relatief vaak een Schengenvisum
aanvragen. Dat maakt Suriname extra kwetsbaar in een systeem waarin juist wordt
gekeken naar migratierisico’s en terugkeerpercentages.
De EU-strategie laat weinig ruimte voor uitzonderingen: goede historische
banden of culturele verbondenheid wegen niet meer zwaar genoeg als de
statistieken niet overtuigen. Daarmee wordt visumvrij reizen voor Surinamers
eerder een lange technische procedure dan een diplomatiek traject.
Voor Suriname betekent dit dat de weg naar visumvrij reizen naar Nederland
en Europa niet is afgesloten, maar wel langer, strenger en technischer is
geworden.
Extra druk via sanctiemechanismen
De EU beschikt bovendien over stevige drukmiddelen. Als een land onvoldoende
meewerkt aan het terugnemen van eigen burgers die geen verblijfsrecht hebben,
kan Brussel visummaatregelen voorstellen. Denk aan hogere visumkosten, langere
wachttijden en beperking of opschorting van meervoudige visa.
Deze instrumenten worden de komende jaren verder aangescherpt, waardoor de
EU haar positie tegenover derde landen versterkt.
Wel ruimte voor studenten en werknemers
Tegelijkertijd opent de strategie een andere deur. De EU wil juist legale
mobiliteit bevorderen voor studenten, onderzoekers en geschoolde werknemers.
Voor Surinamers kan dat betekenen dat studie- en werktrajecten naar Europa
toegankelijker worden, maar dat staat los van een algemene visumvrijstelling
voor toeristisch of familiebezoek.
