Cocaïnesmokkel naar Europa verschuift: West-Afrika steeds belangrijker schakel

De Nederlandse Douane heeft in 2025 in totaal 24.500 kilo cocaïne onderschept. Dat is aanzienlijk minder dan in 2024, toen 38.000 kilo werd aangetroffen. Volgens de Douane is de meeste in Nederland onderschepte cocaïne afkomstig uit Latijns-Amerika, met name uit ladingen die per schip vanuit Ecuador en Brazilië worden vervoerd. Steeds vaker maken smokkelaars daarbij gebruik van een tussenstop in West-Afrika voordat de drugs hun weg naar Europa vinden.

De afgelopen jaren investeerde de Douane intensief in samenwerking met landen in Latijns-Amerika, onder meer door het plaatsen van douane-attachés. Het toenemende belang van West-Afrika in de internationale drugshandel blijkt uit recordhoeveelheden cocaïne die daar door lokale autoriteiten in beslag zijn genomen, bestemd voor Europese havens. Om deze ontwikkeling het hoofd te bieden, breidt de Douane de samenwerking met West-Afrikaanse landen verder uit en zal daar het komende jaar een douane-attaché worden geplaatst.

Daling in zeehavens

In de haven van Rotterdam werd in 2025 in totaal 11.500 kilo cocaïne onderschept, tegen 25.000 kilo een jaar eerder. De Douane voerde er meer controles uit en werkt daarbij samen met onder andere politie, Openbaar Ministerie en FIOD. Voor 2026 staat een verkorting van de aanzegtermijn voor containercontroles op de planning, van 72 naar 24 uur. Daarnaast wordt onderzocht of containers direct bij lossing gescand kunnen worden. Een opvallende vangst in Rotterdam betrof 633 kilo cocaïne, verstopt in kunststof avocado’s tussen een lading tassen.

Ook in de haven van Vlissingen daalde de hoeveelheid onderschepte cocaïne: van bijna 9.600 kilo in 2024 naar ruim 7.000 kilo in 2025. Het aantal inbeslagnames bleef met twaalf gelijk. De afzonderlijke zendingen worden volgens de Douane kleiner, wat kan duiden op risicospreiding door criminelen. Het toezicht in Vlissingen wordt versterkt met extra speurhonden en douaniers.

Minder vangsten via de lucht

Op Schiphol nam de hoeveelheid cocaïne die bij passagiers werd onderschept sterk af. In 2025 ging het om 234 kilo, tegenover ongeveer 660 kilo in 2024. Het aantal betrokken passagiers daalde van 430 naar 169. Ook in de luchtvracht was sprake van een daling: circa 590 kilo in 2025, tegen 1.700 kilo het jaar ervoor. Het aantal vangsten halveerde in die categorie ruim.

Verspreiding over routes en havens

Volgens de Douane wijst het geheel aan ontwikkelingen erop dat criminelen steeds meer routes en havens gebruiken om risico’s te spreiden. Zo werden in de haven van Amsterdam twee zendingen van samen ruim 4.700 kilo cocaïne onderschept, afkomstig uit West-Afrika en verborgen in een lading hout. Naar aanleiding hiervan wordt in Amsterdam een vaste scan geplaatst en wordt onderzocht of een inspectieloods kan worden ingericht. Ook het cameratoezicht wordt in samenwerking met lokale partners uitgebreid.

Daarnaast blijft de Douane alert in kleinere zeehavens. In de noordelijke zeehavens is het toezicht versterkt met drones, camera’s, radar en satellieten, in samenwerking met de Koninklijke Marechaussee, politie en Kustwacht.

Nieuwe smokkelmethoden

De diversiteit aan smokkelmethoden vraagt volgens de Douane om voortdurende alertheid en intensieve samenwerking, zowel nationaal als Europees. Binnen het samenwerkingsverband EU Customs Alliance for Borders worden risicosignalen uitgewisseld en interventies beter afgestemd. Samen met Europol wordt gewerkt aan effectievere gegevensuitwisseling over drugssmokkel.

Europese douanediensten signaleren onder meer een toename van zogenoemde drop-offs, waarbij drugs op zee worden overboord gezet of overgeslagen op kleinere schepen. In Nederland werd in 2025 één dergelijke drop-off vastgesteld bij Vlissingen. Begin 2026 spoelden op Terschelling pakketten met ongeveer 750 kilo hennep aan, mogelijk afkomstig van een mislukte drop-off. Douaniers krijgen specifieke training om dergelijke situaties te herkennen en veilig af te handelen.

Ook wordt in Europees verband een toename gezien van het gebruik van onderzeeboten voor het vervoer van cocaïne vanuit Latijns-Amerika naar Zuid-Europa. In Spanje en Portugal werden in 2025 elf onderzeeboten in beslag genomen; in Nederland zijn dergelijke vaartuigen nog niet aangetroffen.

Daarnaast zijn er signalen van smokkel via privé-luchtvaart en van het zogenoemde inwassen van cocaïne, waarbij de drug in andere goederen wordt geïmpregneerd. De Douane intensiveert in 2026 de controles op privé-luchtvaart en investeert in nieuwe detectiemiddelen, onder meer via het Douanelaboratorium en in samenwerking met het Nederlands Forensisch Instituut en de politie.

Beeld: © Douane

Populaire posts van deze blog